De FHJ zoekt… een beginnende journalist

Schooljaar 2008 – 2009
Aan het begin van dit schooljaar stond ik voor een keuze. Hoe vul ik mijn jaar in? Ik heb er voor gekozen om gebruik te maken van een aantal aangeboden projecten, zoals De Leesclub en de Amerikaanse Verkiezingen. Daarnaast heb ik mijn tijd gestoken in het afronden van mijn eerste minor Filosofie en Ethiek. Direct daarna ben ik gestart met een blokminor Engels.

Naast het volgen van minoren en projecten moest ik nog twee artikelen inhalen voor het tweedejaars assessment. O ja, eind november 2008 was daar ook nog het derdejaars assessment. Dat is allemaal binnen. Rond de jaarwisseling was ik opeens voor zes weken leidinggevende bij Ger. Voorjaar 2009 stond in het teken van het schrijven van een reflectie (over onthullingsjournalistiek). Toen kwam daar ook deze weblog bij.

Wat ik hierboven opsom is een vrij complete opsomming van de schoolzijde van mijn vierde jaar. Want naast schoolwerk heb ik veel tijd gestoken in werken. Ervaring opdoen bij het RTL Nieuws (zie: Freelancer bij RTL Nieuws I & II, reflectie Weekoverzicht Koninginnedag, Mexicaanse Griep en reflectie RTL Nieuws-items). Want daar was ik sinds juni 2008 blijven hangen na afloop van mijn tweede stage.

Kernkwaliteiten
Mijn weblog is vooral bedoeld om te reflecteren op het tot stand komen van producten. Producten die ik het afgelopen jaar heb gemaakt. Bij mijn verschillende minoren of bij GeR, maar ook tijdens de gevolgde vierdejaars projecten. En belangrijk: reflectie op de producten gemaakt tijdens mijn stage en werk bij RTL Nieuws.

Door middel van mijn weblog voeg ik dit allemaal bij elkaar. Ik smelt het samen tot een totaalplaatje.

En dat totaalplaatje moet een aantal eigenschappen van mij laten zien. Eigenschappen die aantonen dat ik geschikt ben om te werken in de journalistieke praktijk. De FHJ omschrijft het als een startbekwame journalist. Ik moet volgens school beschikken over kernkwaliteiten.

Hieronder volgt een overzicht van de door de FHJ opgestelde kernkwaliteiten. Bij elke kwaliteit geef ik een selectie van voorbeelden waarbij ik vind dat deze kwaliteit in mijn werk terug komt.

1 – Reflecterend vermogen
Een journalist moet vakbekwaam zijn, maar er komt meer bij kijken. Volgens deze kernkwaliteit moet de journalist nadenken over zijn vak en keuzes. Hij moet een visie hebben op de journalistieke praktijk. En heel belangrijk: over zijn eigen rol en verantwoordelijkheden in de maatschappij.

Dat ik over deze kwaliteit beschik laat ik niet alleen zien door mijn geschreven reflectie over Onthullingsjournalistiek en televisie, maar bijvoorbeeld ook tijdens mijn minor Filosofie. Bij deze minor heb ik gereflecteerd op het journalistieke vak, onder andere met artikelen over beeld en over Kim de G. Bij laatstgenoemd artikel ga ik in op privacy van verdachten, slachtoffers en veroordeelden en hoe daar als journalist mee om te gaan. Een ander project waarbij reflectie werd gevraagd is GeR. Hierbij moest ik reflecteren op mijn handelen en op het project GeR.

2 – Diversiteit qua genres en doelgroepen
De journalist als allrounder. Als beginnend journalist moet je genres en doelgroepen op maat kunnen bedienen en verschillende producten kunnen maken. Voor deze kwaliteit moet ik laten zien dat ik breed inzetbaar ben tijdens mijn eerste journalistieke baan.

Tijdens mijn werk als freelancer voor het RTL Nieuws laat ik zien dat ik breed inzetbaar ben. Op de verwerking / buitenlandredactie ben ik in staat om (correct en onder tijdsdruk) zowel normale items te produceren als ook, voor het nieuws uitzonderlijk, grote items (Weekoverzicht I & II- bij elkaar ruim 10 minuten).

Daarnaast ben ik binnen RTL Nieuws breed inzetbaar. Zo word ik tevens gevraagd voor “losse klussen” op de researchredactie (mei / juni 2009) en heb ik in de zomer van 2008 gewerkt op de binnenland- en economieredactie.

Bij de laatste redactie mocht ik een dag als verslaggever op pad. Dat is dus weer een andere factor. Niet alleen kan ik verwerken, ook kan ik zelf op pad. Dit heb ik ook laten zien tijdens mijn stage (zie: stageverslag) op de parlementaire redactie, waarbij ik zelfstandig op pad mocht voor interviews met een divers pluimage aan mensen. De interviews zijn gebruikt voor RTL Nieuws, RTL Z en Editie NL.

Naast het werk bij RTL Nieuws heb ik tijdens de week in de Verenigde Staten laten zien dat ik geheel zelfstandig kan werken als televisiejournalist (zowel produceren als monteren).

3 – Diepgang en complexiteit
Deze kernkwaliteit betekent dat een journalist inhoudelijk veeleisende onderwerpen aan kan. Zowel in verbredende (diverse bronnen en voorkennis) als verdiepende (vermogen om abstract te denken) zin.

De verbredende en verdiepende zin heb ik beide onder andere aangetoond met mijn reflectie over Onthullingsjournalistiek en televisie. In dit product behandel ik diverse factoren van het hoofdonderwerp op een brede maar ook abstracte manier. Daarnaast toon ik met de selectie van gemaakte RTL Nieuws-items aan dat ik een grote verscheidenheid aan onderwerpen (o.a. sport, buitenland, binnenland, feature, nieuws) kan verwerkten tot bruikbaar items voor de uitzending, dat is in verbredende zin.

De verdiepende zin (abstractie) toon ik onder andere aan met de diverse producten die ik heb gemaakt voor mijn minor Filosofie en Ethiek. Deze minor gaf vaak de opdracht om een bepaald thema uit te werken in combinatie met je major. Hierbij behandel je diverse onderwerpen op een diepere, abstracte manier, dit komt naar voren in een product over Kim de G., maar ook in de artikelen kwantiteit vs. kwaliteit en zichtbaarheid.

4 – Creativiteit en originaliteit
Een startbekwame journalist moet creatief zijn met het bedenken van onderwerpen en invalshoeken.

Deze kernkwaliteit kan bij nieuws soms lastig zijn om uit te voeren. Een voorbeeld van vrijdag 12 juni 2008: RTL Nieuws (19.30 uur) en het NOS Journaal (20.00 uur) hebben beide een item over het gerenoveerde Paleis op de Dam. Een typisch agenda-onderwerp waar beide nieuwsmedia een verslaggever op afsturen. Een onderwerp dus ook waar een verslaggever zich kan onderscheiden door creativiteit, of niet!

Want, wat zag ik tot mijn verbazing: beide verslaggevers maken hetzelfde creatieve beeld en tekst grapje. Onder een vrijwel identiek shot vertellen de verslaggevers dat nu ook bezoekers kunnen meemaken wat Maxima en Alexander tijdens hun huwelijk meemaakten, toen het verse echtpaar naar het balkon van het paleis liepen (remember: balkonscène, met de kus).

En dan spreek ik hier over een binnenlands product, waar de verslaggever met eigen cameraman nog diverse mogelijkheden heeft voor beeld en invalshoek. Bij buitenlandse onderwerpen is een redacteur vaak afhankelijk van het beeld dat de persbureaus leveren. Vaak zie je dan ook dezelfde beelden bij het Nieuws en het Journaal.

Voor mijzelf: allereerst wil ik aanstippen de creatieve manier waarop ik heb geprobeerd het nieuws van Koninginnedag een draai te geven. Het Weekoverzicht, drie dagen na Koninginnedag, laat beelden zien die de kijker ten overvloede heeft terug gezien op televisie. Ik laat ze ook wederom zien, maar ik probeer er wel een draai aan te geven. Mijn overzicht is zonder voice-over, ik maak gebruik van beschikbaar beeld en geluid.

Verder is elk onderwerp dat ik maak voor het RTL Nieuws een proces van creativiteit en originaliteit, zelfs al is dat, vanwege hierboven genoemde reden, soms in de marge. Het gaat voor mij dan om zaken als opbouw en de afweging wat je wel en niet aan de kijker vertelt. Welke achtergrondinformatie behandel je en heeft de kijker nodig om het nieuws te begrijpen en te kunnen plaatsen? Is het nodig een graphic te laten maken? Een factor die hier ook meetelt is het herkennen van nieuwsonderwerpen voor een uitzending.

Een ander project waarbij ik creativiteit en originaliteit toon is het project: Amerikaanse verkiezingen. Hierbij maakte ik bijvoorbeeld een sfeerimpressie van Obama’s laatste speech voor election day, maar was daar ook een onderwerp op kleine schaal: de blauwe en rode bekers in de 7-Eleven.

5 – Competenties tonen in samenhang
Waar het in eerdere jaren een opsomming was van verschillende competenties moet ik nu als journalist laten zien dat ik de competenties in samenhang beheers. Verschillende producten op deze weblog tonen aan dat ik deze kernkwaliteit beheers.

Bijvoorbeeld: onder mijn reflectieproduct schuilen verschillende competenties, zoals kiezen (onderwerp, opbouw) een strakke planning (werken naar de deadline), research (bronnenonderzoek), ordenen en selecteren (opbouw en selectie uit grote hoeveelheid informatie), verwerken (op een goede en professionele manier), reflecteren (op het vak, positie van onthullingsjournalistiek in de maatschappij).

Een hele reeks competenties in samenhang toon ik bij het werken voor RTL Nieuws. Dat is niet alleen werken binnen een groot bedrijf met diverse redacties, maar ook plannen, bijvoorbeeld werk plannen naast verplicht schoolwerk. En op de redactie: het maken van een item binnen een beperkte tijd en naar een deadline (nieuwsuitzending) toe. Dat betekent plannen van je eigen tijd, en heel belangrijk: weten wat je kunt en hoeveel tijd je nodig hebt. Ken jezelf!

Het maken van items betekent verder: kiezen (van onderwerp, beeld, invalshoek), verzamelen (informatie en beeld), selecteren (welke shots, quotes, soundbytes), ordenen (opbouw) en verwerken (schrijven, monteren, maar ook het verwerken van complexe informatie op de researchredactie). Samen met collega’s evalueer je nieuwsitems. Reflecteren op mijn eigen items is noodzakelijk om te ontwikkelen.

Ook de reis naar de Verenigde Staten herbergt competenties in samenhang. Niet alleen het werk vooraf (voorbereiding), maar vooral daar ter plekke. Ik heb aangetoond daar zelfstandig te kunnen werken. Inzet en doorzettingsvermogen ontbreken hierbij niet.

En dan moet ik het werken bij GeR niet vergeten. Dit is weer op een ander niveau, als leidinggevende. Tweedejaars studenten zien je opeens als de grote, wijze, oude student. In deze rol moet je groeien.

6 – Zelfstandigheid
Deze kernkwaliteit spreekt voor zich. Ik, als beginnend journalist, moet zelfstandig kunnen werken.

Het werken op de buitenlandredactie van RTL Nieuws vraagt een grote mate van zelfstandigheid. Jij bent verantwoordelijk voor je werk en het halen van de deadline. En ja, die deadline is soms heel erg strak (iedere redacteur, ook ik, moet wel eens rennen met de tape naar de regiekamer). Maar van de eindredacteur en je chef krijg jij het vertrouwen en de verantwoordelijkheid om een item te maken. Een item dat naar alle waarschijnlijkheid door gemiddeld een miljoen mensen wordt bekeken. Geen tijd en ruimte voor ernstige fouten dus. Nooit.

Zelfstandig produceren: binnen de beschikbare tijd. Aan de slag: verzamelen van informatie en beeld. Selecteren: wat vertel je, wat laat je zien, wat mis je? Ordenen: opbouw, schrijven. Het enige punt dat een eindredacteur over je schouder meekijkt, is op het moment dat je opbouw en je tekst klaar zijn. Dan leest hij of zij het geheel na. Groen licht en je wordt weer losgelaten. Op naar de montageset én klaar voor de deadline.

Jij bent verantwoordelijk voor het goed afleveren van je item. En zo voel ik dat ook. Bij elk foutje of onvolkomenheid, zelfs al merk alleen ik het op, baal ik.

Daarnaast: zelfstandigheid in de Verenigde Staten. Een week lang geproduceerd, gemonteerd, gezien en gedaan. Geheel zelfstandig en verantwoordelijk. Zaken regelen in de Verenigde Staten zonder enige tussenkomst van de FHJ.

Waarom?
Hoewel ik op de middelbare school jarenlang Engels kreeg en wel enigszins de taal beheers, heb ik er weinig mee geoefend na het behalen van mijn diploma. Voor de FHJ moest ik dan wel in het eerste studiejaar een tentamen Engels maken, maar daarna was het stil op taalgebied. Terwijl het volgens mij noodzakelijk is om als journalist vreemde talen te beheersen en dan begint het toch bij de wereldtaal Engels. De meerwaarde komt ook terug als ik kijk naar mensen in mijn omgeving die een Engelstalige studie volgen. Zij verwerken met gemak Engelstalige bronnen en een conversatie met een buitenlander is geen probleem. Een derde reden is gerelateerd aan mijn werk. Op de buitenland / verwerkende redactie van RTL Nieuws wordt voornamelijk gewerkt met Engelstalige bronnen (onder andere AP, Reuters). Het is noodzakelijk om deze zonder problemen correct en vaardig te verwerken. Daarnaast is het af en toe noodzakelijk om met buitenlandse media te telefoneren, dan moet je niet hakkelen, stamelen en naar woorden zoeken.

Inhoud
Een blokminor betekent dat de stof van een heel minorjaar in een korte periode wordt gegeven. Dat zorgt voor een intensief traject. De minor bestaat uit twee delen van ieder ongeveer twee maanden. Elk deel bestaat weer uit losse onderdelen: Skills, Workshops en Self Study. De onderdelen Skills en Self Study worden onderwezen door docente Emma Claydon. De Workshops kennen diverse docenten.

Skills
Tijdens de trajecten Skills worden vaardigheden (schrijven, lezen, spreken, luisteren) geoefend. Dit gebeurt tijdens drie-uur-durende colleges op de maandagochtend in Eindhoven. Daarnaast moet je elke week artikelen schrijven. Een ander onderdeel is bij Skills 1: een presentatie (samen met Tom Kooken over media). En bij Skills 2: het voorbereiden van een debat (koningshuis vs. republiek).

Workshops
Daarnaast volg ik twee Workshops, waarvan ik de inhoud zelf mag kiezen. Als eerste Workshop koos ik Presentations, omdat ik vind dat presenteren voor een groep een belangrijke vaardigheid is. Een vaardigheid waar oefening voor nodig is en die ik in de toekomst zeker nog zal gaan gebruiken.

De tweede workshop die ik volg is Creative Writing. Deze workshop gaat onder andere over gedichten, verhalen, vormen van taal, schrijven, sfeer in verhaal, beschrijven van objecten, etc. Kortom, het creatief gebruiken van de Engelse taal. De eerste reden dat ik deze workshop heb gekozen is dat de inhoud aansluit bij de major journalistiek (het schrijven). Ten tweede lees ik graag (zowel Nederlandse als Engelstalige literatuur) en deze Workshop is een mooie gelegenheid om dieper in te gaan op taal en schrijven.

Self Study
Een derde onderdeel van de minor Engels is het tweemaal maken van een Self Study. Een Self Study is een soort van scriptie over een onderwerp dat je zelf mag bepalen, maar het moet wel in lijn moet liggen met je major. Het schrijven moet daarnaast ook gaan over een onderwerp in, of in vergelijking met, een Engelstalig land. Mijn eerste Self Study ging over de zaak Watergate (pdf). Het maken van deze scriptie was mede aanleiding voor het schrijven van mijn afstudeerreflectie over onthullingsjournalistiek en televisie.

Mijn tweede Self Study gaat over de Presidential Elections in the United States. Met dit schrijven wil ik de kennis die ik heb opgedaan tijdens de FHJ-projecten De Leesclub en de Amerikaanse Verkiezingen verbreden. Toentertijd heb ik geen producten gemaakt over het onderwerp. De deadline voor de Final Draft ligt op vrijdag 19 juni.

CEF
Na 24 juni heb ik alle onderdelen van de minor (zowel Workshop, als Skills en Self Study) afgerond. De laatste handeling voor deze minor is een CEF-test (een taaltest: Common European Framework) op woensdag 1 juli.

Amerikaanse verkiezingen
Het project De Leesclub  liep tegelijkertijd met het project Amerikaanse Verkiezingen. En dat was geen toeval, de twee projecten vulden elkaar aan. Deze collegereeks bracht de broodnodige verdieping voor het andere project. De bij De Leesclub besproken boeken gingen allemaal over verschillende aspecten van de Amerikaanse verkiezingen. Maar niet alleen de boeken werden behandeld, ze waren voornamelijk aanleiding voor verdieping rondom het thema. En dit allemaal onder leiding van drie docenten in een reeks van drie keer drie colleges.

Timothy Crouse – The Boys on the Bus (Monique Hamers)

 De titel van het boek slaat op de horde verslaggevers die de presidentskandidaten volgen tijdens de campagneperiode voor de Amerikaanse verkiezingen. Het boek van Crouse gaat over de verkiezingscampagne van 1972. Een strijd tussen zittend president Richard Nixon en Democratisch kandidaat George McGovern. Het is onder meer de tijd van Bloody Sunday, Watergate (pdf) en Vietnam.

Zoals gezegd worden de boeken gebruikt als startpunt voor een verkenningstocht langs de verschillende aspecten van de Amerikaanse presidentsverkiezingen. De docenten gaven ondermeer uitleg over de machtsverhoudingen in de Amerikaanse politiek, de vorm van de verkiezingen, de primaries, caucuses, campagne, nationale conventies en het electoral college.

Joe McGinniss – The Selling of the President (Ron van Dooren)

Schrijver en journalist Joe McGinniss presteert het in 1968 om zich in het campagneteam van Richard Nixon te nestelen. Hij krijgt een kijkje in de keuken en ziet hoe de Republikeinse kandidaat Richard Nixon aan het Amerikaanse publiek wordt verkocht.

Dit wordt onder andere gedaan door nauwkeurig uitgekiende televisiespotjes. Het zijn spotjes van een minuut, met een combinatie van stills, waarop wordt in- en uitgezoomd en ondersteund door vervreemdende muziek. De montage speelt in op de gevoelens van de kijkers. Angstgevoelens over toenemend geweld, criminaliteit en de oorlog in Vietnam. Een van de meest controversiële spotjes is Convention. Een spotje met vreemde muziek, waarin Democratisch presidentskandidaat George McGovern lachend wordt afgebeeld na het tonen van beelden uit Vietnam. Het lijkt alsof McGovern lacht om de soldaten die angstig zijn en onder vuur liggen.

Het is de moeite waard om de spotjes van de presidentscampagnes terug te kijken. Op The Living Room Candidate zijn televisiespotjes van 1952 tot en met 2008 terug te vinden. De Nixon-spotjes van The Selling of the President zijn hier te vinden onder het rijtje Republican.

Hans Veldman – De strijd om het Witte Huis (Malou Willemars)

Veldman bespreekt in zijn boek De strijd om het Witte Huis alle presidentscampagnes- en verkiezingen van 1904 tot en met 2004. In die honderd jaar veranderen de campagnes en de verkiezingen, maar volgens Veldman blijft er een historische gelijkenis zichtbaar. Het boek gaat onder andere over de cultuur van de verkiezingen, over de invloed van de media, debat, over de opkomst van televisie en over winnaars en verliezers.

Misstanden
Het artikel (met registratie het hele artikel hier) in NRC Handelsblad van onthullingsjournalist Joep Dohmen over misstanden bij de publieke omroepen is een mooie achtergrond om mijn reflectie te onthullen.

Onthullingsjournalistiek vormt de rode draad in mijn reflectie. Daarbij ga ik specifiek in op de relatie met het medium televisie. Een relatie die wringt.

Een slecht huwelijk
Dat onthullingsjournalistiek en televisie niet goed samen gaan heeft volgens mij onder meer de volgende oorzaken: ten eerste ontbreekt een onthullingsjournalistieke traditie in Nederland. Daarnaast heeft de ontwikkeling van het medium televisie invloed. Ten derde zijn factoren als geld en tijd belangrijk, deze ontbreken vaak. Een vierde, en daarmee niet de onbelangrijkste reden, is dat de mediumspecifieke eisen die televisie stelt moeilijkheden met zich meebrengen voor onthullingsjournalistiek.

Het is jammer dat er weinig opvallende onthullingsjournalistiek is in Nederland. Volgens mij is het een bijzondere en nastrevenswaardige vorm van journalistiek en moet het één van de kernpunten zijn van elke journalistieke redactie.

Beknopt
De voorgaande alinea’s vatten beknopt de hoofdlijn samen. Mijn reflectie belicht daarnaast nog een aantal andere zaken, zoals voorwaarden en belemmeringen voor onthullingsjournalistiek, de onthullingsjournalist, Watergate, ontwikkelingen in Nederland en specifiek op televisie, een analyse van de jaarboeken van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten en een warm pleidooi vóór onthullingsjournalistiek.

Lees daarom snel verder: reflectie – 13 juni 2009 (pdf).

Afronden
Het eerste semester van de minor volgde ik voor de zomer en het tweede startte in september 2008. Elk semester bestaat uit drie blokken: een algemeen- thema- en keuzedeel. Eind januari 2009 had ik alles af, ingeleverd en goed gekeurd. Daarnaast had ik de twee tentamens binnen en door de semesters heen de nodige presentaties gehouden. Alles af en eindelijk een Fontys-minor afgerond (ik kon direct door met een blokminor Engels).

Flexibel
Weer dreigde daar in het voorjaar van 2008 de ongelukkige combinatie van een Fontys-minor met een stage (maart – juni 2008), maar ditmaal was de minor verrassend flexibel. Veel werk kon ik zelfstandig thuis maken en ook de houding van de docenten (Charles Vergeer en Niek Wiskerke) hielp daarbij. Niek Wiskerke hielp de studenten vooral bij de voorbereiding voor de twee tentamens. De colleges van de themadelen en keuzeblokken werden verzorgd door Charles Vergeer.

Wat gaf de minor mij
Filosofie is een minor waarbij je nadenkt over onderwerpen. Onderwerpen die je tegenkomt in het dagelijkse leven, bij je werk, over jezelf, over hogere of wereldse zaken. Filosofie helpt me om een breder denkperspectief te creëren, zaken in perspectief te zetten en vanuit verschillende achtergronden te bekijken. Verschillende wereldbeelden, (klassieke) verhalen en (klassieke) denkers zijn de revue gepasseerd. Voor de minor moest veel worden gelezen en dat lag me wel. Lezen deed ik altijd al graag en tijdens de (overigens inspirerende en boeiende)colleges van Vergeer behandelde hij diverse boeken die nu ook op mijn boekenplank staan. Zoals Primo Levi – Is dit een mens en Fjodor Dostojevski – Misdaad en straf.

Filosofie, ethiek & journalistiek
De minor deed het goed in combinatie met journalistiek. Veel opdrachten moesten juist gaan over je major in combinatie met filosofie of ethiek. Filosoferen of reflecteren op het journalistieke vak heb ik dan ook in diverse artikelen en essays gedaan.

Keuzevak – Het laboratorium in je hoofd
Dit keuzevak gaat over een boek van filosoof Sebastien Valkenberg. De filosoof behandelt diverse filosofische thema’s. Aan mij de opdracht om twee hoofdstukken uit zijn boek te selecteren en te begrijpen. Daarna kan ik zijn thema’s analyseren bij mijn eigen vak: de journalistiek. Het eerste hoofdstuk dat ik uitwerk gaat over het vermogen tot oordelen. Het tweede hoofdstuk gaat over zien en gezien worden. Lees verder: Keuzevak – Het laboratorium in je hoofd – Eindopdracht (pdf).

Thema – Waarden & Zingeving
In de eindopdracht voor het themagedeelte over waarden en zingeving ga ik in op identiteit, privacy van verdachten, slachtoffers en veroordeelden en hoe daar als journalist mee om te gaan. Dit doe ik aan de hand van Kim de G., de dader van de steekpartij op een kinderdagverblijf in het Belgische Sint-Gillis-Bij-Dendermonde: Zingeving en Waarden – Over Kim de G. (pdf).

Thema – Ethiek & Kritiek
Mijn eindopdracht voor het themagedeelte Ethiek en Kritiek gaat over het in beeld brengen van gruwelbeelden. Hoe ga je daar als journalist zijnde mee om? Thema Ethiek en Kritiek – Over Beeld (pdf).

Keuzevak – Kopstukken – Jean-Paul Sartre
Dit keuzevak behandelde in diverse colleges (klassieke) denkers. Een college ging over de Franse filosoof Jean-Paul Sartre. De opdracht voor mij was om met enkele van zijn denkbeelden aan de slag te gaan. Lees verder over Sartre, existentialisme en vrijheid: Keuzevak – Kopstukken – Sartre (pdf).

Keuzevak – Kopstukken – Martha Nussbaum
De Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum is een ander kopstuk van de filosofie volgens docent Charles Vergeer. Zij is een politieke filosofe die onder andere heeft nagedacht over de rol van de overheid in de samenleving. Mijn artikel over Nussbaum en de rol van de overheid in de samenleving: Keuzevak – Kopstukken – Nussbaum (pdf).

Resultaten (cijfers)
De minor filosofie is getoetst door essays, artikelen en tentamens. Hier mijn bewijs van behalen minor (pdf). Cijfers:

Algemeen deel A - 8,5
Algemeen deel B – 8
Thema-deel A – 8
Thema-deel B – 8
Keuzemodule - Kopstukken – 9
Keuzemodule – Het laboratorium in je hoofd – 8

Ik heb een selectie gemaakt van items van de afgelopen paar maanden. Over sommige items ben ik tevreden, anderen krijgen van mij op- en aanmerkingen. Verder hebben een aantal items nog een verhaal.

Aanleveren en linkjes
De items lever ik aan op een dvd bij de verantwoordelijke docent. Daarnaast heb ik ook bij elk verhaal de link naar de video op de website van RTL Nieuws gezet (voor zover ik ze kon terugvinden). Deze links zijn te vinden in de kopjes bij elk verhaal.

Opmerkingen
Omdat de werkwijze bij het maken van een nieuwsitem bij veel onderwerpen ongeveer hetzelfde is ga ik niet bij ieder onderwerp in op alle handelingen. Het is een reflectie over keuzes, opbouw, werkwijze en onderwerp.

De items op de dvd missen overigens titels bij de quotes. Dat komt doordat ik de selectie heb gemonteerd van de uitzendbanden uit het archief. De titels worden door de regie ingevoerd en zijn niet op de clean feed terug te vinden. Maar alle gebruikte quotes hadden in ieder geval titels, voxpops niet.

Een andere opmerking is dat ik de items niet zelf heb gemonteerd. Het RTL Nieuws werkt nog met montagebanden (in sommige situaties ook met Avid) en het monteerproces gebeurt met een editor. Hij of zij is diegene die de knoppen bedient van de tweemachineset, je eerste kijker en tevens criticus. Als redacteur schrijf, spot en bouw ik het item op. Ik beslis en bepaal hoe het item er uit ziet, verteld wordt en waar welke beelden en quotes komen.

Ghana, 7 december 2008 (alleen versie ontbijtnieuws van 8 mei terug te vinden op website RTL, zie dvd voor mijn originele versie).

Een democratisch land in het westen van Afrika is Ghana. Begin december gingen de Ghanezen voor de vierde keer in de historie naar de stembus. Na twee termijnen John Kufuor wordt er gestemd voor een opvolger. Dit onderwerp heb ik zelf aangedragen. Ook al zijn deze verkiezingen voor ons Nederlanders ver weg, toch vind ik het belangrijk om aandacht te schenken aan deze democratische verkiezingen in Afrika. Het is één van de weinige Afrikaanse landen waar het zo verloopt.

Voor het onderwerp heb ik een graphic laten maken. Een kaart waar op te zien is waar Ghana ligt. Dit doe ik omdat ik verwacht dat veel kijkers niet precies weten waar het Afrikaanse land ligt. Dit kaartje kan ik gebruiken om enkele feiten te vertellen over het land. 

Om het verhaal te maken moet ik de beschikbare beelden (van persbureaus Reuters en AP) goed spotten. Dat betekent dat ik de beelden bekijk en noteer welke quotes en beelden goed bruikbaar zijn. De quotes breng ik naar de vertaling. Aan de hand van de beschikbare beelden is het vaak al mogelijk een ruwe schets te maken van het uiteindelijke item. Daarnaast lees ik de artikelen van de persbureaus en lees ik berichtgeving van bijvoorbeeld de Engelse BBC. Aan de hand van deze informatie en de beschikbare beelden kan ik mijn verhaal opbouwen.

Als de opbouw klaar is controleert de eindredacteur het verhaal. Als hij of zij groen licht geeft kijk ik nogmaals naar de beelden voor de juiste opbouw. Daarna ga ik monteren. Het onderwerp duurt uiteindelijk nog geen minuut, maar zoals te lezen is gaat er aardig wat werk in zitten.

Ik ben tevreden met het eindresultaat. In compacte vorm heb ik de essentie van het nieuws uitgelegd. Daarnaast heb ik het onderwerp zelf aangedragen en heb ik de eindredacteur kunnen overtuigen van het belang van dit nieuws. Het is nu een kort verhaal, dit zou ik langer kunnen maken, maar ik moet me ook houden aan de tijd die de eindredacteur me geeft voor het onderwerp in zijn uitzending.

Schaatsen, 27 december 2008 (geen video op website RTL, wegens beeldrechten).

Sport is een niet alledaags onderwerp in een nieuwsuitzending. Nog niet eerder maakte ik een item over schaatsen. Het gaat over de eerste dag van het NK Allround in het Heerenveense Thialfstadion. Wegens beeldrechten moest ik het onderwerp binnen één minuut vertellen. Een kwestie van goed kiezen, ordenen en selecteren, omdat zowel de vrouwen als de mannen verschillende afstanden rijden. De inhoud van het item is het resultaat van die dag. Wie wint en wie gaat er na dag één aan de leiding in het algemeen klassement?

Het schaatsen duurt heel de middag en per afstand worden er meerdere wedstrijden gereden. Uiteindelijk is er dus heel veel beeldmateriaal beschikbaar. Het is dus van belang de belangrijkste wedstrijden er uit te pikken. Van tevoren is dat al redelijk aan te geven, omdat het bekend is wie de favorieten zijn. Daarnaast moest ik goed opletten op onverwachte gebeurtenissen. Ook al heb ik veel beeldmateriaal, de moeilijkheid is dat het niet heel afwisselend is. Het decor is het Thialfstadion en daar rijden de schaatsers steeds dezelfde ronde. Daarom moest ik goed beelden spotten, selecteren en noteren. De beelden moeten goed op elkaar snijden.

Uiteindelijk verliep dit goed. Ik ben er in geslaagd de belangrijkste feiten te vertellen binnen een minuut. Per wedstrijd blijft er dan niet veel over. Al doet Kramer er zeven minuten over, ik geef hem maar een paar seconden. Ik probeer kleine beeldmontages te maken van de wedstrijden, hiervoor gebruik ik shots uit verschillende rondes. Dat is wel te zien aan de tijd die snel oploopt (opletten dat ik niet terug in de tijd ga). Dit is nodig omdat de verschillende shots wel op elkaar moeten snijden. Verder wil je op een bepaald moment eventueel de rijder laten finishen en winnen, emotie laten zien. Het schrijven van de tekst is dus belangrijk, die moet goed bij het beeld passen. Voor een eerste keer sport ben ik redelijk tevreden met het resultaat.

Meierblis, 7 januari 2009 
Op de avond van 30 april branden er op Texel traditionele vreugdevuren, het is de Meierblis. En deze traditie dreigde te verdwijnen. Tijdens de vorige Meierblis waren er namelijk spijkers en autobanden in de vuren gevonden. Verboden en milieubelastend zegt de milieupolitie. Veel inwoners zien een verbod niet zitten en de verantwoordelijke wethouder beslist dan ook dat de traditie kan worden voortgezet. Het is een lokaal onderwerp, maar wel opvallend nieuws over een voor veel Nederlanders onbekende traditie. Daarnaast levert het hele mooie beelden op.

Van die mooie beelden moet dit onderwerp het vooral hebben. Voor Texel is dit natuurlijk het nieuws van de dag, maar veel Nederlanders kan het waarschijnlijk weinig schelen. Dit onderwerp heb ik daarom ook vooral opgebouwd als kijkonderwerp. Aandacht heb ik besteed aan de uitleg voor de kijkers over de traditie, de problematiek en de mening van enkele inwoners. Aan het einde van het onderwerp komt de oplossing, het nieuws: de Meierblis mag blijven.

 Verbeek, 14 januari 2009 
Op deze werkdag kijk ik zelf met tevredenheid terug. Ik had een late dienst, dat betekent dat ik van halverwege de middag tot aan mijn laatste trein terug naar Tilburg werk. Rond half drie, de tijd dat ik binnen kwam lopen, werd het nieuws bekend dat Gertjan Verbeek, toen nog trainer van de Rotterdamse voetbalclub Feyenoord, op zou stappen. Ik viel met mijn neus in de boter, omdat alle redacteuren al met andere onderwerpen bezig waren. Naamgenoot Verbeek was dus voor mij, ik mocht me wagen aan de opening van het vier uur nieuws.

Hoewel de binnenlandredactie pogingen deed om een statement van Feyenoord te krijgen, lukte dat niet en moest ik het nieuws toeschrijven naar diverse andere media. Het eerste item moest ik opbouwen met archiefmateriaal. In de loop van de dag druppelde nieuwe informatie binnen. Het is belangrijk dit goed bij te houden en te blijven controleren. Dit geldt voor alle onderwerpen, maar is bijzonder van belang bij een developing story.

Voor het volgende bulletin (18 uur) maakte ik dus weer een nieuwe versie van mijn onderwerp, ook weer met archiefmateriaal. Ditmaal met een terugblik en een quote van toen hij begon. Ondertussen was er ook een cameraploeg naar de Kuip gestuurd. Voor het bulletin van half acht had ik dus de beschikking over een klein interview met een journalist van Voetbal International. Voor de half acht uitzending maakte ik weer een nieuwe versie van mijn item. Een officiële persconferentie kwam pas om half acht, helaas onder onze uitzending. Besloten was verslaggever Jeroen Wetzels naar de Rotterdamse Kuip te sturen. Hij moest een liver doen in het half acht nieuws na de bekendmaking. De eindredacteur en ik hebben vragen opgesteld voor de liver met Jeroen.

De persconferentie begon later dan gepland en daarom werd mijn item ook later dan gepland in de uitzending geplaatst. Dat was om tijd te rekken. De presentatoren moesten goed opletten, omdat de tijd van het uitzenden steeds werd verplaatst. Uiteindelijk kwam het item pas aan het einde van de uitzending. Door deze verwarring ging het dan ook niet helemaal goed. Ten eerste leest Roelof een oude presentatietekst voor. Op een of andere manier was mijn nieuwe versie niet goed aangekomen. Daarnaast begint hij te vroeg aan de beta-tekst, er valt dus een stilte in de beta. 

Dat is het lastige met het coveren van zo een live moment in de uitzending. Omdat de persconferentie laat was, was mijn item ook laat in het nieuws, om tijd te rekken. Je ziet in het fragment ook aan de reactie van de presentatoren dat Jeroen echt net komt aanrennen en klaar wordt gemaakt voor de liver. Het is niet voor niets dat Roelof langzaam leest en hij en Mariëlle beiden een beetje lachen. Als het dan toch allemaal goed komt, geeft dat voldoening.

Ik heb geleerd van dit onderwerp. Heel de middag ben ik ermee bezig geweest en ik heb diverse nieuwe versies gemaakt van het onderwerp voor de verschillende uitzendingen. Dat verliep prima, voor elke deadline had ik een nieuwe versie in elkaar. Helaas had ik alleen de beschikking over archiefmateriaal. Daar heb ik wel gebruik van gemaakt, door een terugblik naar het moment dat hij tekende, maar het liefst had ik ook meer beeld van de dag gehad. Maar dat kwam pas laat. Lelijk is ook het beeld van Mario Been, aan het eind van de beta, als ik vertel over mogelijke opvolgers. Been was weinig terug te vinden in het archief. Dus ik moest kiezen tussen geen Been of een pratend hoofd zonder geluid. Het werd het laatste, omdat ik wel wil laten zien wie Been is. Een ander nadeel was dat het in de half acht uitzending niet ging, zoals ik het had bedoeld. Pluspunt was dan wel dat de liver met Jeroen nog binnen de tijd te maken was.

Voor het late bulletin heeft Jeroen een versie ter plekke gemaakt, ik mocht me focussen op iets totaal anders:

Jumbo Hostel, 14 januari 2009
Nadat ik tot acht uur met Verbeek bezig was, mocht ik voor het late bulletin een heel ander onderwerp maken. Een feature over een apart hostel in Zweden. Het hostel zit namelijk in een oud vliegtuig, je kunt er zelfs slapen in de cockpit. Dat is de honeymoonsuite.

Het onderwerp Verbeek kan gerekend worden tot nieuws. Deze feature stelt heel andere eisen. Het verhaal moet goed lopen en ook qua beeld de kijker vasthouden. Dit item heeft meer het doel te amuseren dan te informeren. Het is een heel licht onderwerp, waarbij absoluut niet moet worden doorgeslagen in meligheid en onzin. Ik eindig wel met een kleine knipoog.

Ik heb gekozen voor een snelle beeldmontage. Allereerst heb ik de beelden en bruikbare quotes gespot. Aan de hand van het beschikbare kan ik mijn verhaal bouwen. Vooral het onalledaagse moet terugkomen in het verhaal, qua amusement en montage van het item ben ik tevreden. Wel vind ik het jammer dat het verhaal wat weg heeft van een promotiepraatje voor het hostel. Dat is de valkuil van dit soort verhalen en hierbij balanceerde het item op het randje. Wat in het voordeel werkt voor dit item is dat het een verhaal is voor het late bulletin. Dat is een kort bulletin, meestal afgesloten met een luchtig verhaal, zoals een feature over een vreemd hostel.

Bruinvis, 5 maart 2009
Op de Nederlandse kust spoelen veel verminkte bruinvissen aan. Alleen al op Texel zijn de laatste weken twintig dieren aangespoeld. Opvallend is dat veel dieren verminkt zijn met een mes. Ecomare heeft wel een verklaring voor de problematiek. Het is een verhaal voor het late nieuwsbulletin.

De beelden van de aangespoelde bruinvis zijn vrij luguber. Het dier ligt uit elkaar en dat is minder voor kijkers met zeer zwakke maag. Het item heb ik opgebouwd als een beeldverhaal. Het dier wordt gevonden, een busje van Ecomare komt aanrijden en de medewerker neemt het dier mee. Dit beeldverhaal wordt doorsneden met quotes van de directeur van Ecomare. Hij verklaart de verminkte bruinvissen.

Om het verhaal zo op te bouwen heb ik de beelden en het interview gespot en de bruikbare quotes en beelden genoteerd. Met beschikbare informatie uit het interview en van de binnenlandredactie heb ik het verhaal verder kunnen opbouwen. Kritiekpunt is dat ik de eerste quote niet goed heb aangeschreven. Eigenlijk herhaalt de man wat ik al heb geschreven, dat klinkt vreemd. Wat ik wel in orde vind is het gemaakte beeldverhaal.

Overigens figureert het door mij gemaakte item in een opiniërend artikel van Ron Kragten, chef binnenlandredactie RTL Nieuws. Het artikel gaat over de ‘claimcultuur’ van actualiteitenrubrieken van de publieke omroep. Deze programma’s claimen mensen en voorwerpen exclusief in hun uitzending en dat betekent dat deze geclaimde mensen niet in het nieuws hun verhaal ‘mogen’ doen. RTL Nieuws hekelt deze praktijken. Hier een fragment uit het artikel van Kragten over de bruinvissen:

“Zelf heb ik vorige week donderdag Ecomare geprobeerd over te halen toch RTL Nieuws te woord te staan over de bruinvissen op Texel. Afspraak is afspraak, hield ik de woordvoerster voor en we hadden tenslotte ook al kosten gemaakt. De dame van Ecomare begreep het wel, ging ook nog overleggen, maar wilde er uiteindelijk niks aan doen. Ze had het lef niet om gewoon te doen wat zij eigenlijk wilde. Onder andere door haar opstelling blijft de claimcultuur in stand.

Des te meer lol hadden we bij RTL toen we hoorden dat correspondent John Smit de directeur van Ecomare al had opgenomen. Er werden nog pogingen gedaan het interview ‘ongeldig’ te verklaren en het materiaal niet naar Hilversum te laten sturen, maar het was al te laat. In Hilversum besloten we dus om de quote uit te zenden. We hebben het onderwerp voor het late bulletin zelfs aan het einde van de half acht uitzending nog geteased.”

Zowel de in het artikel genoemde tease voor de uitzending van half acht en het item voor het late bulletin zijn door mij gemaakt. Het hele artikel over de problematiek van de claimcultuur is te lezen op de website van De Journalist.

Rondje Texel, 13 april 2009
En alweer een onderwerp vanaf Texel. Het eiland krijgt onevenredig veel aandacht valt mij op. In ruim drie maanden al in ieder geval drie verhalen. Toevallig komen deze onderwerpen ook nog op mijn bordje en heb ik ze geselecteerd voor mijn dvd met nieuwsitems. Volgens mij is de achterliggende reden van al deze aandacht voor het Waddeneiland dat RTL Nieuws een alerte en enthousiaste cameraman (John Smit, zoals te lezen in het stukje over de bruinvis hierboven) op Texel heeft rondlopen. Smit tipt en draait zo af en toe onderwerpen voor het nieuws. Aanbod van verhaal en goed beeld is dus ook een criterium voor een item. 

De Zestig van Texel is een hardloopwedstrijd voor ultralopers en estafetteteams. Zestig kilometer hardlopen over diverse ondergronden is niet iets wat een ongeoefende loper zomaar volbrengt. En dan zijn er dus nog een aantal mensen die 120 kilometer hardlopen binnen tien uur tijd. Het is een vrij extreme sport.

Bij dit onderwerp hikte ik een beetje op twee gedachten. Aan de ene kant is het een verslag van de wedstrijd, maar dat zou te smal zijn voor een onderwerp in het RTL Nieuws. Daarom ook ruim aandacht voor de ambiance van de loop. Het is een mix geworden, met aandacht voor het extreme, de start in de nacht, mooie beelden, maar ook met aandacht voor de uitslag van de wedstrijd. Onbedoeld creëerde ik nog een dubbelzinnige eerste zin: “De broek kan uit … en het licht kan aan”, refererend aan de beelden voor de start. De stem, de persoon die het item inspreekt, viel het op en kon er om lachen. Zelf spreek ik geen items in, verslaggevers doen dit wel. Voor de overige items zijn er vaste personen die de items inspreken.

Voor dit item heb ik vooral gebruik gemaakt van de mooie beelden en soundbytes die beschikbaar waren.  

Mexico, 6 mei 2009 (alleen versie ontbijtnieuws van 7 mei terug te vinden op website RTL, zie dvd voor mijn originele versie).

De In Mexico Stad komt op deze dag het openbare leven weer op gang. In de miljoenenstad lag dat namelijk vijf dagen stil om verspreiding van de Mexicaanse Griep tegen te gaan. De overheid wilde elk risico uitsluiten en besloot tot een drastische sluiting van kantoren, overheidsgebouwen, scholen en het openbaar vervoer. Dit had tot gevolg dat het een aantal dagen rustig was. Tot aan de 6 mei: de maatregelen zijn grotendeels voorbij.

Dit onderwerp kwam ik tegen in de feed van AP en Reuters. Ik heb het aangedragen bij de eindredacteur als een item voor het late nieuws. Ik vond het een nieuwswaardig item, in de miljoenenstad komt het openbare leven weer op gang. De Mexicaanse Griep is een actueel onderwerp. Daarnaast is het interessant om te zien hoe de autoriteiten in Mexico proberen de verspreiding van de griep tegen te gaan. Mexico wordt toch gezien als bronland van het virus. De eindredacteur vond het een prima onderwerp. Zo goed zelfs dat het de opening werd van het late bulletin. Hiermee wil ik aantonen dat ik in ieder geval geschikte onderwerpen voor het RTL Nieuws herken en kan aanleveren voor het nieuws. Tevens toon ik aan dat ik een onderwerp adequaat en binnen de daarvoor gestelde deadline (de uitzending) verwerk tot een geschikt nieuwsverhaal.

Omdat het de opening is van het nieuws heb ik qua tijd redelijk wat tot mijn beschikking. Dit geeft vrijheid maar ook verplichting, omdat die tijd wel gevuld moet worden. Het verhaal moet uiteraard goed uitgebalanceerd, opgebouwd en geschreven zijn. Allereerst spot ik de beelden en kijk ik welke quotes bruikbaar zijn. Deze Spaanse quotes laat ik vertalen. In mijn hoofd heb ik na het spotten al een ruwe schets van het verhaal. Daarnaast lees ik het laatste nieuws over dit verhaal en de Mexicaanse Griep in de feeds van de persbureaus. Met deze informatie sla ik aan het schrijven en bouwen. De eindredacteur heeft de beslissende stem over de tekst en de opbouw. Na groen licht, ga ik monteren.

Ik ben content met dit verhaal. Pluspunt is het zelf herkennen en aandragen van een geschikt nieuwsverhaal. Ook ben ik tevreden met het gebruik van beeld, soundbytes, voxpops en quotes. Het verhaal is uitgebalanceerd en vertelt op een duidelijke manier het nieuws aan de kijker.

Zuid-Korea, 23 mei 2009 (video niet teruggevonden op website RTL, zie dvd).

Dit verhaal gaat over de vermoedelijke zelfmoord van oud-president Roh van Zuid-Korea. Hij heeft zichzelf in een afgrond geworpen en is gestorven aan zijn verwondingen. Een tragisch verhaal. De waarschijnlijke oorzaak is dat hij en zijn familie in opspraak zijn geraakt door vermeende fraude, terwijl hij bekend stond als een “schoon” politicus. Inwoners van Zuid-Korea zijn geschokt door de zelfdoding.

Dit item heb ik gemaakt op een nieuwsluwe dag. Dat betekent dat de drempel voor nieuws toch wat lager ligt. De uitzending moet wel worden gevuld. Normaal gesproken had dit verhaal waarschijnlijk minder aandacht gehad, omdat het ver weg is en ook is de oud-president vrijwel onbekend hier. Een pre voor het verhaal is de tragiek. Roh pleegt zelfmoord en dat was waarschijnlijk een wanhoopsdaad.

Voor het item had ik vrij veel materiaal. Ik ben wel redelijk tevreden over mijn opbouw van het item en uitleg van het verhaal. Voor de kijker is de tragiek duidelijk. Voor dit verhaal heb ik ook een graphic laten maken, een kaart. Voor de kijker wordt hiermee duidelijk waar het verhaal zich afspeelt. Een minpunt achteraf is dat ik te weinig gebruik heb gemaakt van de emotie van de mensen in Zuid-Korea. Aan het eind laat ik wel verdriet zien en mensen op straat die bij elkaar troost zoeken. Wellicht had ik hier meer op moeten focussen, omdat het beschikbare beeld dat wel toeliet.

De FHJ naar de Verenigde Staten. Op 31 oktober 2008 was het zover. Vier vierdejaars studenten vertrokken voor een week naar Richmond, de hoofdstad van de Amerikaanse staat Virginia, aan de oostkust van de VS.

Vote
Dinsdag 4 november 2008 was het election day in de Verenigde Staten. Samen met Sarah Duisters, Bas Altena en Mieke van Poll Suykerbuyk mocht ik naar Richmond in de Verenigde Staten om de verkiezingen te verslaan voor de FHJ.

View Larger Map
 
Vierdejaars project
De reis is onderdeel van een vierdejaars project over de presidentsverkiezingen. Op de avond van 4 november wordt een verkiezingsavond gehouden op de Tilburgse school door de andere mensen van onze projectgroep. Wij fungeren als een soort van correspondenten. Bas en Mieke zijn de mensen van de radio, Sarah schrijft en ik ben de enige televisieman, dus het beeld verzorg ik.

Waarom Virginia? Omdat het één van de belangrijke staten is bij deze verkiezingen. Virginia is één van de zogenoemde swing states. Hier is het vooraf nog vrij onduidelijk wie de staat gaat winnen. Van oudsher is Virginia een rode staat, Republikeins. Maar de verwachting vooraf was dat het dit jaar wel eens kon veranderen. Uiteindelijk gebeurde dat ook.

Stemmen met Jay-Z
Onze thuisbasis in Richmond is een gemoedelijke Days Inn. Via school heb ik een camera, microfoon, genoeg tapes en een laptop met montageprogramma Avid meegekregen. Aan mij de opdracht om deze week vast te leggen met diverse kleine reportages. Ook hadden we een auto tot onze beschikking. Noodzakelijk daar, een van de eerste dingen die me opviel was het feit dat er buiten het centrum van Richmond, waar ons hotel lag, weinig stoepen zijn. Ook was het nog best wel een stukje rijden van de Days Inn tot aan downtown Richmond.

Al waren we maar een kleine week daar, we hebben echt veel gezien en gedaan. Zo hebben we natuurlijk Richmond verkend, maar ook ben ik in het Democratisch en Republikeins hoofdkwartier geweest. Verder hebben we een dagtrip naar Washington gemaakt, waar we het Witte Huis hebben bekeken. Mooi was ook het bezoek aan Virginia Union, daar kwam rapper Jay-Z jongeren oproepen om toch zeker te gaan stemmen.

Manassas
Een van de hoogtepunten was toch wel de speech van Barack Obama in Manassas. Dat was op maandagavond 3 november. Het was zijn laatste speech voor de verkiezingsdag. Op een of andere manier kregen we toestemming om ons bij de verzamelde wereldpers te voegen. Een bijzondere ervaring om die gekte mee te maken. Al die mensen (meer dan 80.000, misschien wel 100.000) en pers vanuit alle hoeken van de wereld. Ook de scherpe veiligheidsmaatregelen vielen op. Ik stond op een perstribune en had een mooi overzicht over de mensenmenigte en kon ik ook over de afscheiding heen kijken. Een zee van mensen, met op de achtergrond de wit oplichtende tekst: “Vote for change”. Ik heb een impressie gemaakt. Daarmee heb ik geprobeerd de sfeer en gebeurtenissen van die avond weer te geven.

Avid
Veel ervaring met Avid heb ik niet. Enerzijds omdat het televisieblok in het derde jaar maar kort was en anderzijds, omdat ze bij mijn werkgever RTL Nieuws nog niet alles digitaal verwerken. Daar monteer je met een editor. De week in de Verenigde Staten was dus goed voor mijn monteerervaring. Ik was op mezelf aangewezen en gelukkig verliep dat vrij goed.

Het maken van een item begint voorafgaand met een idee / instelling waarmee je op pad gaat. Op het moment van draaien moet je goed in de gaten houden of je de gewenste shots maakt en de juiste quotes haalt. Het monteren begint met inladen en spotten van de gemaakte beelden. Omdat het diezelfde dag gedraaid is heb je nog wel een globaal overzicht van je materiaal, maar het is goed om alles nog eens in detail te bekijken. Mooie shots en quotes worden genoteerd. Ik heb inzicht in de opbouw, structuur en indeling. Wat wil ik laten zien en vertellen? Ook komt er vertaling bij kijken voor de quotes. Het is allemaal goed samen te vatten in een alinea, maar het proces kost tijd. Het nachtelijke montagemoment maakt het er niet altijd makkelijker op.

Ritme
De dagindeling was meestal: vroeg eruit, naar een gebeurtenis / onderwerp toe, laat terug en dan ‘s avonds / ‘s nachts monteren. Gevolgd door korte / geen nachtrust waarna het zich weer herhaalt. Een mooi ritme en voor een week wel vol te houden. Alhoewel? Na de verkiezingsdag zijn we toch ongeveer ingestort en op tijd gaan slapen. En toen moest ik ‘s nachts rond twee uur nog mijn wekker zetten voor Omroep Brabant. Zij wilden graag een interview in hun ochtenduitzending. Ging prima, daarna rustig doorgeslapen.

Al met al was het een geweldige ervaring en een mooie kans van school. De week vloog echt voorbij en als ik er aan terug denk is het nog steeds een soort van roes. In korte tijd deden we zoveel verschillende indrukken op.

Meer items…
Het voorstelrondje voor de thuisblijvers, wie zijn de correspondenten in Richmond?

De winkelketen 7-Eleven houdt een poll door middel van rode (McCain) en blauwe (Obama) bekers.

Bas en ik op zoek naar McCain-stemmers. Deze waren lastig voor de camera te krijgen en filmen in het Republikeins hoofdkwartier mocht niet. Teleurstellende tocht voor ons, toch een impressie.

Bijdragen en verhalen van andere studenten zijn terug te vinden op: fhjvotesamerica.wordpress.com.

Het andere verhaal
Mijn Weekoverzicht van zondag 3 mei bestond uit twee verhalen. Aan de ene kant Koninginnedag (reflectie te lezen in onderstaande post) en aan de andere kant de Mexicaanse griep. Omdat het verhaal van Koninginnedag zeven minuten duurt, maak ik het verhaal van de Mexicaanse Griep een minuut of drie. De onevenredige lengte van de twee items is een bewuste keuze. Koninginnedag is op dat moment een nieuwsgebeurtenis van een geheel andere orde dan de Mexicaanse Griep, omdat het dichter bij ons staat en de monarchie erbij is betrokken. De Mexicaanse Griep is abstracter en minder zichtbaar, de gevolgen moeten nog blijken.

Het Weekoverzicht lever ik in op dvd. Daarnaast is de video ook terug te vinden op de website van RTL Nieuws: Weekoverzicht Mexicaanse Griep.

Vorm
Het verhaal over de griep is opgebouwd als een “gewoon” nieuwsverhaal. Daarmee bedoel ik dat ik gebruik maak van voice-over, quotes, soundbytes, etc. Wel is de lengte abnormaal. Ter vergelijking: het openingsitem van het RTL Nieuws van half acht duurt vaak niet langer dan ruim twee minuten. Mijn item over de griep is ruim drie minuten. Om mijn verhaal structuur te geven moet ik goed weten hoe het nieuws zich die week ontwikkelde. De bouwstenen van het item komen uit de verschillende items die in week 18 zijn uitgezonden. Dat betekent selecteren en ordenen in de chaos van informatie en beelden die heel de week over ons zijn uitgestort. Wat wil ik de kijker vertellen en wat zijn de belangrijkste feiten over het onderwerp in die nieuwsweek?

Verspreiding
De hoofdlijn van het verhaal is dat de Mexicaanse Griep zich die week over de wereld verspreidt. Dat illustreer ik met mijn tekst en voorbeelden. Ik probeer lijn in het verhaal te krijgen en daardoor die verspreiding weer te geven. Zo gaat aan het begin van de week in de VS een school dicht en kent Europa op maandag de primeur voor het H1N1-virus. Het virus nadert Nederland, zoveel is duidelijk.

Een pandemie dreigt
De verspreiding blijft niet zonder gevolgen. Zo verhoogt Wereldgezondheidsorganisatie WHO in week 18 het pandemiealarm twee keer. Van fase drie naar vier en op woensdag zelfs naar fase vijf: een pandemie dreigt. Ook in Nederland begint het die week te kriebelen. De politiek reageert en ook zijn er 4,5 miljoen doses van de virusremmer Tamiflu beschikbaar. Ons land blijft niet gespaard. Een peuter, net terug uit Mexico, heeft de griep. Ook Nederlanders in het buitenland worden er mee geconfronteerd. In een hotel in Hongkong worden acht Nederlanders een week in quarantaine gezet.

Voorzichtig
Mijn beta eindigt met enige voorzichtigheid. De teneur aan het einde van week 18 is dat het tot dan toe meevalt met de griep. Mensen die worden behandeld met virusremmers worden beter. In Mexico lijkt het de goede kant op te gaan (die week daarna komt het openbare leven weer op gang). Maar, al zijn er virusremmers, een vaccin tegen de griep is nog niet gevonden. 

Voice-over
Al met al heb ik de belangrijkste nieuwsfeiten uit die week geselecteerd om mijn Weekoverzicht over de Mexicaanse Griep op te bouwen. Door middel van een voice-over kan ik er een rond verhaal van maken. Dit is weer een heel ander item dan dat van Koninginnedag, waar ik helemaal geen voice-over gebruikte. Het is ook niet te vergelijken. Koninginnedag was vanwege de gebeurtenis, geluiden en beelden heel geschikt voor een item zonder voice-over. De Mexicaanse Griep kent teveel factoren en heeft gewoon tekst en uitleg nodig om de verschillende feiten en gebeurtenissen van die week in één item bij elkaar te brengen.

Overleg
Het maken van het Weekoverzicht gaat gepaard met overleg. Je maakt immers tien minuten van een nieuwsuitzending die door honderdduizenden mensen wordt bekeken. En al heb je veel vrijheid bij het maken van het Weekoverzicht, helemaal je eigen gang gaan kun je begrijpelijkerwijs niet.

Daarom: overleg met de chef van de buitenlandredactie, met de eindredacteur en met diverse collega’s van de redactie. Deze redacteuren hebben vaak jarenlange ervaring en ook zij moeten om de zoveel weken aan de slag voor het Weekoverzicht. De kans is groot dat ieder van hen ooit te maken heeft gehad met een groot nieuwsfeit voor het overzicht. Met de buitenlandcollega’s en verslaggevers overleg je over vorm en idee: “Wat zou jij doen?” Het mooie is dat iedere redacteur of verslaggever weer een ander idee of mening heeft. Verder contacteer je ook de eindredacteur van de zondag. Hij of zij is immers verantwoordelijk voor de uitzending van die dag en dus ook eindverantwoordelijk voor jouw Weekoverzicht.

Opzet
Alleen twee grote verhalen, in plaats van de gebruikelijke twee verhalen plus korte items. Het is een mooie uitdaging. Mijn eerste Weekoverzicht ooit, met grote nieuwsverhalen. Tien minuten prime time televisie.

Vanaf het allereerste begin is mijn opzet geweest om het item over Koninginnedag zonder voice-over te maken. Niet iedereen was hier van gecharmeerd, maar ik vond het een mooie opzet en ik heb het zo doorgezet. Ik heb voor deze vorm gekozen omdat het een visueel aantrekkelijk nieuwsonderwerp is. De beelden kunnen het verhaal vertellen, ondersteund met soundbytes, muziek, voxpops en quotes. Ik weet dat het een omvangrijke klus is met veel elementen en settings die zich ook over meerdere dagen uitsmeren. Ik moet sprongen maken in tijd en plaats. Normaal gesproken is dit makkelijk te doen met een voice-over. Die ontbreekt bij mij, ik moet het anders doen. Daar zit een uitdaging.

Het Weekoverzicht lever ik in op dvd. Daarnaast is de video ook terug te vinden op de website van RTL Nieuws: Weekoverzicht Koninginnedag.

Intro
Het overzicht begint met het welbekende shot van de zwarte Suzuki Swift die zich in monument De Naald boort. Daarna ga ik naar de koningin. De middag van het drama gaf zij al vrij snel een reactie op televisie. Het statement is emotioneel, de zucht die ze slaakt blijft hangen. Dit is mijn intro, het onderwerp is neergezet. Ik ga terug in de tijd, terug naar de ochtend van Koninginnedag. De uren dat alles nog goed is. We zien vrolijkheid en zingende mensen. En weer de kruising bij De Naald, nu vanuit een andere hoek. Het gebeurt weer, gegil, ontreddering van een verslaggever ter plaatse, verzorging van de gewonden. Herbeleving.

Selecteren
Neem hierbij in gedachten dat er ontzettend veel ruw beeldmateriaal is van de gebeurtenis. Dit gaat ook om schokkend materiaal. Dit hoeft niet onnodig op televisie te worden vertoond, ook mogen slachtoffers niet close herkenbaar in beeld komen. Daarom moest ik nog goed spotten en shots bij elkaar zoeken voor bovenstaand onderdeel van mijn Weekoverzicht. Bijvoorbeeld: wel zie je dat iemand hartmassage krijgt, maar het slachtoffer is niet herkenbaar in beeld.

Beatrix
De bus met het Koninklijke gezelschap rijdt met gezwinde spoed naar het paleis. De burgemeester spreekt het volk toe, de feestelijkheden zijn over. Dit illustreer ik met het binnenhalen van de Nederlandse vlag. Dan komt de koningin weer terug in mijn overzicht. Zij maakt haar statement af, de cirkel van die gebeurtenissen is rond, maar niet ten einde.

Na Beatrix’ statement een overgang naar verslaggeefster Sandra Schuurhof. De verslaggeefster geeft die middag direct commentaar op Beatrix’ statement in de live-uitzending van het RTL Nieuws. Ik plaats haar met een effect naast de Koningin, omdat de verslaggeefster iets zegt over de Koningin. Het is een specifiek en direct commentaar.

Slachtoffers en nabestaanden
Beatrix als Balkenende hebben het over de slachtoffers en de nabestaanden. Daarom verander ik na het statement van Balkenende van locatie. We zijn bij het ziekenhuis. Verslaggever Koen de Regt ontmoet slachtoffers en nabestaanden. Emotioneel. We zien Erikson Plantijn, hij verliest zijn vader die dag. Hij was er zelf niet bij en ziet de beelden van de gebeurtenis voor het eerst in de SNG.

Weer verandering van locatie. De politie spreekt over dader Karst T. en over de huiszoeking in Huissen. Terwijl hij spreekt zien we beelden van Huissen, eindigend op een voxpop van een buurtbewoonster. Luister goed, zacht klinkt muziek. Opbouw naar een volgende overgang.

Muziek
Het Amsterdamse Museumplein, muziek! We moeten niet vergeten dat die dag voor veel mensen de feestelijkheden gewoon door gaan. De organisatie maakt een statement op het podium en verzoekt om een moment stilte. Duizenden mensen geven gehoor aan de oproep.

Ik heb overwogen om muziek te gebruiken in mijn Weekoverzicht. Toch is dit, iets wat uit het medium film komt, niet gebruikelijk in een nieuwsprogramma. Bij een Weekoverzicht zou het nog kunnen en wordt het ook wel eens gebruikt (in week 17 bijvoorbeeld, bij het item over het overlijden van Martin Bril). Toch heb ik het uiteindelijk niet gedaan. Een reden is dat ik mijn overzicht zoveel mogelijk puur wilde houden en gebruik wilde maken van hetgeen ik tot mijn beschikking heb qua muziek bij het ruwe beeldmateriaal. Zoals het spelende bandje (Racoon) op het Museumplein en, aan het einde van het overzicht, het Wilhelmus in de kerk. Ten tweede is het moeilijk om een passend muziekstuk te vinden. Het moet goed werken, niet overheersen en geen verkeerde sfeer of gedachte aan het item geven. Anders werkt het gebruiken van muziek alleen maar als vreemd stijlmiddel, een vorm die tegen jou werkt en tegen de door jou bedoelde sfeer in het item.

Wereldnieuws
De gebeurtenis in Apeldoorn was wereldnieuws. Verschillende journaals, onder andere ZDF (Duitsland), BBC en Sky News (Groot-Brittannië) en CNN (Verenigde Staten), maakten melding van de “Royal Attack”. Bijzonder om te zien hoe zij verslag doen en afsluiting van Koninginnedag. Na deze fragmenten ga ik over naar de Day After.

Wilhelmus
Een aantal seconden stilte. Mensen bij de bloemenzee. Monument de Naald met kapot hek. Hier eindigde de rit van Karst T. De auto is weg, de sporen niet. Mensen zoeken elkaar op, zoeken naar troost. Een man die het allemaal zag gebeuren spreekt. Het condoleanceregister wordt getekend. Die avond is er in Apeldoorn een kerkdienst. Ook hier weer mensen, op zoek naar troost. Het Wilhelmus wordt gezongen en draagt het Weekoverzicht naar het einde. Een symbolisch einde: kaarsen en het Wilhelmus.

Normaliter
Vier dagen (donderdag tot en met zondag) is een redacteur van de buitenlandredactie aan de slag om het overzicht te maken. Normaalgesproken doet een vaste kracht dit, maar het was meivakantie en ik had mezelf meerdere dagen opgegeven om te werken.  Voor het eerst mocht ik een Weekoverzicht maken, een mooie uitdaging. De hele week volgde ik thuis het nieuws op de voet en elke dag had ik contact met de redactie. Vanaf donderdag zou ik zelf op de redactie zitten, om te schrijven en beeldmateriaal te verzamelen, etc. Die eerste dag is meestal vrij rustig, omdat de week nog in volle gang is.

Mijn donderdag was Koninginnedag.

Om half twaalf was ik op de redactie. Mijn plan was om alvast een kort overzicht te maken van maandag tot en met woensdag. De Mexicaanse Griep was toen nogal in het nieuws, dus dat zou in ieder geval één van de grote verhalen worden en daar kon ik ook aan werken. Om tien voor twaalf stond de televisie aan en veranderde mijn dag en die van ieder ander journalist op de redactie. Dat is de praktijk van het televisienieuws. Het onverwachte gebeurt en dan moet er gelijk worden gewerkt. Heel de middag heeft RTL Nieuws live uitgezonden. Ook ik ben ingezet. Mijn overzicht kon een dag wachten.

Uitdaging
Groot nieuws gooit de normale opzet van een Weekoverzicht door de war. Het nieuwe idee was om twee lange verhalen te maken. De eerste over het drama van Koninginnedag en de tweede over de Mexicaanse Griep. Mijn werk van eerder die week werd hierdoor voor een deel overbodig. Bijkomende televisiejournalistieke uitdaging: tien minuten prime time televisie vullen met twee onderwerpen. Een unicum voor een nieuwsuitzending. Ter vergelijking: een openingsitem van het nieuws duurt ruim twee minuten, maar niet langer. Nu mocht ik met Koninginnedag (haast zeven minuten) en de Mexicaanse Griep (ruim drie minuten) uitpakken.

De items zijn te zien op dvd, die ik bij de betreffende docent inlever.

Redacties
Na een zomerperiode waarin ik voor beide redacties werkte, ben ik hoofdzakelijk aan de slag gegaan als freelancer voor de buitenlandredactie. Incidenteel werk ik ook op andere redacties. Zoals nu (15 mei): een meerdaagse “losse klus” voor de researchredactie. En inmiddels (16 juni) ben ik voor week 26 weer enkele dagen gevraagd voor een ander ”project”.

Vorig jaar zat ik een dag op de economieredactie. Voor RTL Z moest ik toen als verslaggever op pad en interviews doen bij het Centraal Bureau voor de Statistiek in Den Haag. Dat was op een dag dat er flexibel moest worden gewerkt op de RTL-redactie. De in Georgië omgekomen cameraman Stan Storimans werd begraven.

Aan de slag…
Werken op de buitenlandredactie is geen negen-tot-vijf baan. Na de middag begint de werkdag en ga ja aan de slag voor de uitzendingen van vier, zes en half acht. Bij een late dienst werk je ook voor het late nieuws (de begintijd van dit nieuws fluctueert). Werkzaamheden op de buitenland / verwerkende reactie zijn onder andere het schrijven en monteren van items van diverse lengtes. Dit kan gaan om zowel buitenlandse als Nederlandse onderwerpen. Voor half acht maakt deze redactie de coming up, headlines, cold start en de cascade. Dat zijn de korte beeldmontages om vijf voor half acht, aan het begin van het nieuws en halverwege, als de presentatie aangeeft wat er “straks” in het nieuws is.

Verhalen die de Haagse redactie, correspondenten en verslaggevers op locatie maken, worden “opgevangen” door de buitenlandredactie. De items worden gecontroleerd en de “administratie” moet in het systeem worden gezet. Soms moet een redacteur in Hilversum er nog beeld of een graphic in monteren. Bij verhalen van correspondenten moet de vertaling aan de slag. Dat “opvangen” kan een race tegen de klok zijn, als een verslaggever op locatie monteert en vlak voor de uitzending zijn item naar Hilversum stuurt.

Combineren
Naast de vaste krachten op deze redactie, zijn er dus freelancers, waaronder ik. Omdat ik dit werk naast mijn opleiding doe, moet ik het goed om mijn colleges en andere werkzaamheden heen plannen. Vaak werk ik dan ook in het weekend. De werkfrequentie is wisselend. Soms werk ik een week niet of sta ik maar één dag ingepland. Een andere week reis ik dan weer vijf dagen heen en weer. Het is maar net hoe het uitkomt. Ten eerste moet er werk zijn voor mij en daarnaast moet ik ook zelf de mogelijkheid hebben om te werken. De reisduur tussen Tilburg en het Hilversumse Mediapark is ruim anderhalf uur, daar moet ik rekening mee houden. Een werkdag betekent voor mij dan ook echt een dag.

Serieus
De periode Ger was vooraf niet iets waar ik naar uitkeek. Dat kwam vooral door mijn eigen ervaring als tweedejaars student in het vroegere Nieuwsbedrijf (de oervorm van Ger). Maar het viel alles mee. Ger is niet te vergelijken met het Nieuwsbedrijf. Uiteindelijk heb ik er zeker geleerd als leidinggevende. Studenten nemen je serieus, vragen om feedback en willen wat van je leren en aannemen.

Vierdejaars geven leiding tijdens de redactievergaderingen. Tweedejaars presenteren daar hun onderwerpen. Voor hen is het een voorbereiding op hun eerste stage. De ochtendvergadering bootst na wat ze wellicht kunnen verwachten. Het is dus onacceptabel voor hen om met een leeg hoofd aan te komen. Vaak hadden ze alleen maar de koppen van de gratis krantjes gescand. Daar mocht ik wel strenger tegen optreden.

Leiding geven
Het leiding geven is wennen, nog niet eerder stond ik aan het hoofd van een groep studenten. Toch ging dit goed. Er werd naar mij geluisterd en ik stond voldoende boven de groep. Studenten konden verder terecht bij mij voor vragen of feedback op hun werk. De zes weken boden ruimte om te proeven aan een leidinggevende rol en dat proeft goed.

Door docent Michel Simons is mijn periode bij Ger prima gewaardeerd. Voor zowel competentie 2 (plannen en organiseren) als competentie 7 (evalueren) ben ik door hem beoordeeld met een “Goed”. Voor zijn beoordelend verslag klik hier.

Voor mijn volledige reflectie van de zes weken Ger: zie onderstaand verslag.

- Reflectie functioneren GeR

Landelijke televisie
Voor mij was het duidelijk: een stage bij de landelijke televisie. Daar zitten de professionals, daar wordt geld in geïnvesteerd. Vanwege mijn interesse in nieuws moest ik kiezen tussen het NOS Journaal en het RTL Nieuws. Het werd RTL Nieuws. De stage daar staat goed aangeschreven, is afwisselend en leerzaam. Daarnaast heb ik een persoonlijke voorkeur voor het RTL Nieuws, omdat het een bepaalde uitstraling heeft. Een fris, dynamisch, aansprekend en brutaler broertje van het NOS Journaal. Na een sollicitatieronde werd ik aangenomen. En daar heb ik geen seconde spijt van gehad.

Mijn stage is op te delen in verschillende periodes. Mijn eerste drie weken zat ik op de planningsredactie. Hier checken de redacteuren nieuwswaardige verhalen en maken afspraken voor de komende dagen. Hierna mocht ik twee weken aanschuiven bij de nieuwsdienst. Dat is de redactie die alert het nieuws van de dag volgt. Na de binnenlandredactie mocht ik vijf weken meewerken op de buitenlandredactie/verwerking. Deze redactie schrijft en monteert items voor de verschillende nieuwsuitzendingen. Het gaat dan om buitenlands nieuws of verhalen waar geen verslaggever / correspondent naartoe gaat. Het is een creatieve redactie met meerdere deadlines (de nieuwsuitzendingen) per dag.

Parlementaire redactie
De laatste drie weken mocht ik zelf een redactie kiezen. Graag wilde ik naar Den Haag, daar zit de parlementaire redactie. Die laatste periode proefde ik meer van de verslaggeverspraktijk, omdat ik ook zelf interviews mocht doen  met ministers en Kamerleden. Deze interviews zijn bijvoorbeeld gebruikt voor RTL Nieuws, RTL Z en Editie NL.

Omdat de stage goed verliep (eindcijfer: 8), mocht ik er in de zomer blijven werken als freelancer. En daar stopte het niet. Nu, een jaar na het einde van mijn stage, werk ik er nog steeds met plezier.

Een uitgebreide beschrijving van mijn stage bij RTL Nieuws is te lezen in mijn stageverslag.

- Stageverslag RTL Nieuws

De beoordelingen vanuit RTL Nieuws zijn hieronder te vinden.

- Beoordeling door RTL Nieuws
- Beoordelingsformulier II

Hier volgen de eindbeoordelingen van mijn begeleider Joop Fleuren (FHJ).

- Beoordeling functioneren
- Beoordeling stageverslag